Waar hebben onterfde kinderen nog recht op?

Wanneer een ouder in zijn of haar testament vastlegt dat een kind wordt onterfd, betekent dat niet automatisch dat het kind niets meer kan krijgen uit de nalatenschap. In Nederland worden kinderen namelijk door de wet beschermd. Deze bescherming heet de legitieme portie. Dit is het minimale deel van de erfenis waar een kind recht op heeft, ook als het in het testament is uitgesloten.

In dit artikel leggen we uit waar een onterfd kind precies recht op heeft, hoe de legitieme portie wordt vastgesteld en hoe u deze kunt opeisen.

1. De legitieme portie: het wettelijk recht van een onterfd kind

De legitieme portie is een geldvordering op de nalatenschap.
Dit betekent dat u geen spullen of eigendommen erft, zoals sieraden, het huis of de auto. U wordt dus geen erfgenaam, maar schuldeiser van de nalatenschap.

Kort gezegd:

• U erft niet mee.
• Maar u kunt wél geld opeisen.

2. Hoeveel is de legitieme portie waard?

De legitieme portie bedraagt de helft van het erfdeel dat u zou hebben ontvangen als er geen testament was geweest.

Voorbeeld:

De overledene had drie kinderen.

Zonder testament zou ieder kind 1/3 krijgen.

De legitieme portie is de helft van 1/3 = 1/6 van de nalatenschap.

Het gaat hier om de waarde van de erfenis na aftrek van schulden, maar met bijtelling van bepaalde schenkingen die bij leven zijn gedaan. Dat voorkomt dat een ouder vermogen kan “weggeven” om een kind met lege handen achter te laten.

3. Wanneer kunt u de legitieme portie opeisen?

Als onterfd kind moet u zelf actie ondernemen.
U moet binnen 5 jaar na het overlijden laten weten dat u aanspraak maakt op uw legitieme portie. Dit doet u door een schriftelijke verklaring te sturen naar:

• de erfgenamen, of
• de executeur van het testament.

Als u niets doet, vervalt uw recht definitief.

4. Wanneer wordt de legitieme portie uitbetaald?

In veel gevallen is de legitieme portie zes maanden na het overlijden opeisbaar.
Maar er is een belangrijke uitzondering:

Als de overledene een partner achterlaat en er sprake is van een langstlevende-regeling, dan wordt de opeisbaarheid van uw vordering uitgesteld.

Dat betekent:

• U heeft wel recht op uw deel.
• Maar u kunt het pas opeisen nadat de langstlevende partner is overleden.

Tot die tijd staat uw claim “vast” en moet deze worden opgenomen in de administratie van de nalatenschap.

5. Heeft een onterfd kind recht op inzage in de financiën?

Ja.

U kunt de hoogte van uw legitieme portie alleen berekenen als u informatie krijgt over de nalatenschap. Daarom heeft u recht op:

• een boedelbeschrijving (overzicht van bezittingen en schulden);
• allerlei andere documenten die betrekking hebben op bezittingen, als bankrekeningen en belastingaangiften;
• informatie over schenkingen die de overledene eerder heeft gedaan.

Als erfgenamen weigeren mee te werken, kan dat juridisch worden afgedwongen.

6. Wat heeft een onterfd kind dus wél en níet?

Conclusie

Ook als u bent onterfd, staat u niet met lege handen.

U heeft recht op de legitieme portie: een geldbedrag ter grootte van de helft van uw normale erfdeel.

Om dit te krijgen, moet u zelf op tijd actie ondernemen en de vordering schriftelijk kenbaar maken.

Vindt u het lastig om die zelf te regelen? Kijk eens op werkwijze voor onze werkwijze. Wij helpen met het vaststellen en innen van legitieme porties.