Legitieme Portie Rekenvoorbeelden

Bent u onterfd of heeft u minder gekregen dan u verwachtte? Dan wilt u weten: op hoeveel heb ik recht? De berekening van de legitieme portie volgt een vaste formule, maar de uitkomst verschilt per situatie. Aan de hand van zes concrete voorbeelden laten we zien hoe de legitieme portie wordt berekend.

Indien u wilt weten hoe hoog de legitieme portie specifiek voor u zal zijn dan kunt u ook gebruik maken van onze tool om de legitieme portie te berekenen. Zo krijgt u snel een legitieme portie rekenvoorbeeld toegespitst op uw eigen situatie.

Hoe wordt de legitieme portie berekent?

De legitieme portie is de helft van het wettelijk erfdeel. Het wettelijk erfdeel is grofweg gelijk aan de waarde van de nalatenschap gedeeld door het aantal kinderen. Heeft een erflater twee kinderen en een nalatenschap van €200.000, dan is het wettelijk erfdeel per kind €100.000 en de legitieme portie €50.000 per kind.

De basisformule

Legitieme portie = (waarde nalatenschap ÷ aantal kinderen) × ½.

De nalatenschap bestaat uit: bezittingen (woning, bankrekeningen, beleggingen, inboedel) minus schulden (hypotheek, leningen). Schenkingen die de erflater in zijn leven heeft gedaan, kunnen ook worden meegeteld.

De basisformule klinkt misschien vrij simpel, maar vaak begrijpt men middels een aantal legitieme portie rekenvoorbeelden beter wat het concreet in zou houden in verschillende situaties.

Voorbeeld 1: Eén kind, geen partner

Situatie: Moeder overlijdt en laat een nalatenschap na van €300.000. Er is één kind dat volledig is onterfd.

• Wettelijk erfdeel: €300.000 ÷ 1 = €300.000
• Legitieme portie: €300.000 × ½ = €150.000

Het kind heeft recht op €150.000, ondanks de onterving in het testament.

Voorbeeld 2: Twee kinderen, één onterfd

Situatie: Vader overlijdt met een nalatenschap van €400.000. Er zijn twee kinderen. Één kind is onterfd, het andere kind erft alles.

• Wettelijk erfdeel per kind: €400.000 ÷ 2 = €200.000
• Legitieme portie: €200.000 × ½ = €100.000

Het onterfde kind heeft recht op €100.000 als geldvordering op de nalatenschap.

Voorbeeld 3: Drie kinderen, stiefouder erft alles

Situatie: Vader overlijdt en heeft zijn nieuwe partner (niet de moeder van de kinderen) alles nagelaten. De nalatenschap bedraagt €480.000. Er zijn drie kinderen.

• Wettelijk erfdeel per kind: €480.000 ÷ 4 = €120.000 (3 kinderen en stiefouder)
• Legitieme portie per kind: €120.000 × ½ = €60.000

Elk kind heeft recht op €60.000. De drie kinderen hebben een vordering op de langstlevende (de stiefouder). Die vordering hoeft pas na het overlijden van stiefouder betaald te worden.

Voorbeeld 4: Nalatenschap met schulden

Situatie: Moeder overlijdt met bezittingen van €350.000 en schulden van €100.000. Er zijn twee kinderen, beiden onterfd.

• Nettowaarde nalatenschap: €350.000 − €100.000 = €250.000
• Wettelijk erfdeel per kind: €250.000 ÷ 2 = €125.000
• Legitieme portie per kind: €125.000 × ½ = €62.500

Schulden worden altijd eerst afgetrokken voordat de legitieme portie wordt berekend.

Voorbeeld 5: Schenkingen bij leven

Situatie: Vader heeft tijdens zijn leven €80.000 aan een niet-onterfd kind geschonken. Bij zijn overlijden resteert een nalatenschap van €200.000. Er zijn twee kinderen, ééntje onterfd en eentje niet. Schenkingen kunnen onder omstandigheden worden opgeteld bij de nalatenschap (art. 4:67 BW).

• Waarde nalatenschap: €200.000 + €80.000 = €280.000
• Legitieme portie per kind: €140.000 × ½ = €70.000

Let op: niet alle schenkingen worden meegeteld. Dit hangt af van het type schenking en het tijdstip. Een beoordeling per geval is noodzakelijk.

Voorbeeld 6: Kind heeft al een schenking ontvangen

Situatie: Vader overlijdt met een nalatenschap van €300.000 (inclusief de bijgetelde € 30.000 van kind A). Er zijn twee kinderen. Kind A heeft bij leven al €30.000 ontvangen als schenking. Beide kinderen zijn onterfd.

• Wettelijk erfdeel per kind: €300.000 ÷ 2 = €150.000
• Legitieme portie per kind: €150.000 × ½ = €75.000
• Kind A heeft al €30.000 ontvangen → resterende vordering: €75.000 − €30.000 = €45.000
• Kind B heeft niets ontvangen → volledige vordering: €75.000

Eerder ontvangen schenkingen worden in principe in mindering gebracht op de legitieme portie.

Weet u niet wat de nalatenschap waard is?

Dat is heel normaal. Erfgenamen zijn wettelijk verplicht om u als legitimaris inzage te geven in de boedelbeschrijving en alle andere relevante stukken zodat u een berekening kunt maken. Als zij dit weigeren, kunt u dit afdwingen.

Wat nu?

Gebruik onze gratis calculator voor een snelle indicatie, of neem direct contact op als uw situatie complexer is. Wij beoordelen uw zaak kosteloos en zonder verplichtingen.